Sluiten
Logo Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant

Kernongevallen

We spreken onder meer van een kernongeval, wanneer bij een kerncentrale –bijvoorbeeld als gevolg van een storing- radioactieve stoffen vrijkomen. Door vrijkomende radioactiviteit kunnen water, lucht, grond en gewassen besmet raken. In bepaalde hoeveelheden zijn radioactieve stoffen schadelijk voor de gezondheid. Hoe ernstig hangt af van de hoeveelheid straling die je oploopt. Hoe meer straling, hoe groter de kans dat je ziek wordt of overlijdt.

Borssele en Doel

In onze regio staat geen kerncentrale. Er staat wel een kerncentrale in Zeeland, in Borssele. Verder staan er in Doel, in België dichtbij de grens met Nederland, vier kerncentrales. Wanneer bij een van genoemde kerncentrales iets misgaat en er radioactieve stof vrijkomt, kan onze regio –afhankelijk van de hoeveelheid vrijgekomen stof en afhankelijk van de windrichting- binnen de invloedssfeer liggen.

Strenge controle

De kerncentrales in Borssele en Doel worden voortdurend gecontroleerd, waardoor de kans dat er iets misgaat heel klein is. Technici van de centrales houden alle processen 24 uur per dag en 7 dagen per week nauwlettend in de gaten.

Toch is de kans dat er iets misgaat, niet uitgesloten. Wanneer de straling binnen de centrale blijft, beperken eventuele maatregelen zich tot de medewerkers. Wanneer radioactiviteit dreigt vrij te komen buiten de centrale, kan dat gevolgen hebben voor de omgeving. Hoe ver de effecten reiken, hangt mede af van de hoeveelheid vrijgekomen radioactiviteit en de windrichting en –snelheid. Door veiligheidssystemen en het voortdurende toezicht is er 24 uur de tijd om voorzorgsmaatregelen te treffen.

Een storing is nog geen ongeval

Wanneer zich bij een kerncentrale een storing voordoet, hoeft dit niet te betekenen dat er iets ernstigs aan de hand is. Volgens het veiligheidsprotocol, worden hulpdiensten al bij zeer kleine storingen opgeroepen.

Kerncentrale Borssele

1. Wat kan ik doen om mij voor te bereiden?

  • Bedenk waar je heen kunt of wilt, wanneer je moet evacueren.
  • Weet hoe je ventilatiegaten in je huis kunt afsluiten.
  • Zorg dat je genoeg spullen en een noodpakket in huis hebt, voor het geval je enige tijd binnen moet blijven.

"Heb je familie, vrienden of buren die zich niet of minder goed kunnen redden? kijk dan naar hen om en zorg dat ook zij zijn voorbereid. Heb je zelf een beperking of ben je hulpbehoevend? Bespreek dit dan met familie, vrienden of buren zodat zij je kunnen helpen om voorbereid te zijn."

2. Wat kan ik doen tijdens een nucleair ongeval?

Wanneer een radioactieve wolk vrijkomt, kun je heel wat doen om jezelf te beschermen.

Daarnaast neemt de overheid zo snel mogelijk maatregelen om de bevolking te beschermen. Afhankelijk van het dreigende gevaar kan het gaan om het advies om te schuilen, het uitdelen van jodiumtabletten en het evacueren van bewoners.

Er is een radioactieve wolk op komst maar nog niet in de buurt

  • Bereid je er op voor dat je een periode van maximaal 24 uur binnen moet blijven. Ga naar huis, haal kinderen van school of de dagopvang en zorg voor een noodpakket.
  • Zorg voor voldoende levensmiddelen en leg een voorraad (drink)water aan.

Er is een radioactieve wolk (bijna) in de buurt

  • Je hoort de sirene of krijgt een NL-Alert. Dit is het signaal om naar binnen te gaan.
  • Zit je in de auto? Stem dan af op de calamiteitenzender Omroep Brabant en volg de berichtgeving. Schakel alle ventilatie uit. Als er files zijn, kun je beter schuilen in een gebouw.
  • Blijf binnen of ga naar binnen en sluit ramen en deuren en alles wat als ventilatie dient (afzuigkap, ontluchtingskokers, ventilatiesysteem, muur- en toiletroosters).
  • Gebruik in verband met mogelijk besmettingsgevaar geen kraan- en regenwater en geen bladgroenten en moeilijk schoon te maken etenswaren. Gebruik dus alleen voorverpakte voedingsmiddelen.
  • Houd huisdieren binnen.
  • Raak mensen en dieren die buiten zijn geweest, niet met blote handen aan. Ze kunnen besmet zijn. Is aanraken nodig, gebruik dan bij voorkeur handschoenen. Spoel mensen dieren die buiten zijn geweest, af met water. Hoe sneller je dit doet, hoe geringer de blootstelling aan straling.
  • Beperk het gebruik van je (mobiele) telefoon. Overbelasting van het netwerk kan de hulpverlening verstoren.

"Zijn er mensen in je omgeving die zich niet of minder goed kunnen redden? Kijk dan naar hen om en zorg dat ze hulp krijgen. Heb je zelf een beperking of ben je hulpbehoevend? Regel dan hulp van anderen."

Na het kernongeval

Wanneer de radioactieve wolk is overgedreven, hoor je via de calamiteitenzender Omroep Brabant verdere instructies. Die luiden waarschijnlijk: blijf binnen. Mogelijk zijn namelijk je tuin en straat nog radioactief besmet. De calamiteitenzender laat weten wanneer je je huis kunt verlaten. Mogelijk moet je als gevolg van besmetting je huis alsnog voor langere tijd verlaten. Om te voorkomen dat je besmet voedsel binnenkrijgt, zal de overheid verschillende maatregelen treffen en een voedingsadvies geven. Zorg zelf altijd dat je een noodpakket met onder andere voldoende eten en drinken in huis hebt.

3. Wat doet de overheid?

Bij de veiligheid van en rond kerncentrales zijn diverse overheidsinstanties en andere organisaties betrokken: het Rijk, de Provincie, de Veiligheidsregio, gemeenten. Zij hebben plannen en protocollen om het vrijkomen van radioactiviteit te voorkomen. Die plannen worden regelmatig geoefend en bijgewerkt. De plannen bevatten ook maatregelen voor het geval er iets misgaat.

Behalve Veiligheidsregio Zeeland is ook Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant betrokken bij de veiligheidsplannen voor de kerncentrale in Borssele. Er is nauw contact met de Belgische overheid.

  • Kijk voor de maatregelen die in werking treden bij een ongeval met de kerncentrale in Borssele op www.zeelandveilig.nl.
  • Op nationaal niveau zorgt de minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie (EL&I) voor bestuurlijke coördinatie.
  • Op landelijk niveau komen experts bijeen om, op basis van metingen buiten de centrale, de aard van de storing en de soort straling die vrij zal komen vast te stellen. Ook wordt vastgesteld wat de invloed van windrichting- en snelheid zijn en welke maatregelen worden getroffen.
  • De maatregelen gaan altijd over de bescherming van de bevolking: schuilen, gebruik van jodiumtabletten, evacueren.
  • Ook kunnen maatregelen worden getroffen op landbouwgebied –zoals een vervoersverbod of het sluiten van kassen- of om water te beschermen.
  • Bij een storing in de kerncentrales in Doel is in België de Federale Overheidsdienst van Binnenlandse Zaken verantwoordelijk voor de coördinatie. Er wordt nauw samengewerkt met Nederland.

Lees meer over onze Samenwerking Nucleaire Veiligheid 

4. Over jodiumtabletten

Bij een kernongeval, waarbij radioactief jodium vrijkomt, kan de overheid het advies geven om jodiumtabletten te nemen. Dat hoeft dus niet altijd het geval te zijn bij een kernongeval.

Wat doet radioactief jodium?

Deze radioactieve stof kan via de luchtwegen of het eten van besmet voedsel in je lichaam terechtkomen en door de schildklier worden opgenomen. Dit kan bij jongere mensen op de lange termijn schildklierkanker veroorzaken.

Wat doen jodiumtabletten en voor wie zijn ze bedoeld?

Met een jodiumtablet krijg je (schone, want niet besmette) jodium binnen. Je schildklier raakt dan verzadigt en neemt geen radioactief jodium meer op.

Jodiumtabletten zijn vooral bedoeld voor mensen van 40 jaar en jonger. Hoe jonger, hoe belangrijker het is om je te beschermen tegen besmetting door radioactief jodium. Vooral baby’s en jonge kinderen lopen een verhoogd risico. Ook zwangere vrouwen kunnen het advies krijgen een tablet te nemen ter bescherming van hun ongeboren kind.

Jodiumtabletten hebben alleen een beschermende werking, wanneer ze op het juiste moment worden ingenomen. Het onnodig innemen van jodiumtabletten kan schadelijk zijn. Volg daarom de instructies van de overheid.

De overheid bepaalt en informeert hoe en waar jodiumtabletten beschikbaar zijn.

5. Hoe word ik gewaarschuwd?

Wanneer in de omgeving waar je woont, werkt of verblijft radioactiviteit vrijkomt, gaat de sirene af of krijg je een NL-Alert. Dit is het signaal om naar binnen te gaan. Via NL-Alert en de calamiteitenzender Omroep Brabant krijg je meer informatie over wat er aan de hand is en wat je moet doen.